‘Nieuw’ is het al lang niet meer en de term leidt af van een belangrijker vraagstuk: hoe houd je als organisatie deze door sociale en technologische innovaties steeds sneller veranderende wereld bij? Veel organisaties hebben stappen gezet in de richting van Het Nieuwe Werken, maar dat alleen is niet voldoende. Slechts een handvol organisaties heeft wezenlijke vooruitgang geboekt in de essentiële stap om up to speed te blijven: het vergroten van innovatiekracht en flexibiliteit.

Dit komt niet zozeer door ‘het oude werken’, maar door ‘het oude denken’. Terwijl het industriële tijdperk al enige tijd achter ons ligt, zijn we nog steeds vastgeroest in de denkwijze: efficiency en de optimalisatie van bestaande processen is de belangrijkste focus binnen organisaties. Dat gaat zo ver dat Het Nieuwe Werken in veel organisaties niets anders is dan een nieuwe efficiency- en productiviteitsmaatregel: nieuwe technologie wordt gebruikt om het productieproces nog efficiënter in te richten en tijd- en plaatsonafhankelijk werken om werknemers nog productiever  te laten zijn.

Een adaptieve, lerende organisatie

Oké, natuurlijk is efficiency belangrijk, en productiviteit natuurlijk ook. Maar wat heb je eraan als je processen superefficiënt zijn ingericht, en je hebt geen klanten meer? Waar het echt om gaat is dat je als organisatie, in een razendsnel veranderende wereld, je klanten kunt blijven bedienen met producten die toegevoegde waarde hebben.

Dat vergt een andere organisatie die geschikt is voor de 21^ste eeuw (zie ook Leading Change van John Kotter). Een adaptieve, lerende organisatie die gericht is op een hoge mate van creativiteit en innovatie in plaats van het maximaliseren van de productiviteit en efficiency, die haar verkoop- en servicekanalen afstemt op de klant in plaats van het product, die medewerkers inspireert om klanten steeds beter te bedienen in plaats van te sturen op vastomlijnde taken.

Deze fundamentele verandering van organisaties gaat veel verder dan wat vaak wordt verstaan onder Het Nieuwe Werken. Sterker nog: Het Nieuwe Werken is niet meer dan een logisch gevolg van een dergelijke transitie.

Tijd voor de evolutie!

Wat heeft een organisatie nodig om die stappen te zetten naar een adaptieve organisatie? Allereerst leiderschap en durf. Begin met vragen: worden klanten beter van onze dienstverlening of zijn ze elders beter af? Hoe is dat over een paar jaar? Laat de aansturing nog wel ruimte voor creativiteit en eigen verantwoordelijkheid? Mag je fouten maken? Is de mate van hiërarchie en structuur nog wel functioneel? Waar zijn je KPI’s op gebaseerd en zijn ze nog wel van deze tijd?

Maar voor alles is van belang: begin nu het nog (relatief) goed gaat, want over een paar jaar ben je te laat. Deze verandering ga je niet met de zoveelste reorganisatie ‘doorvoeren’. Geduld en doorzettingsvermogen zijn dus onontbeerlijk. Hiervoor is evolutie nodig, geen revolutie. Een nieuwe kijk op werken die vorm krijgt terwijl je de noodzakelijke stappen aan het zetten bent.